Hugo Distler (1908-1942)

Geboren op 24 juni 1908 in Nürnberg. In 1927 werd hij in Leipzig aan het Landeskonzervatorium leerling van Günther Ramin (orgel) en Hermann Grabner (muziekleer). Vanaf 1931 bekleedde hij zes jaar het ambt van cantor-organist van de Sankt Jakobi in Lübeck. In 1937 werd hij docent van de Musikhochschule te Stuttgart. In 1940 werd hij docent voor orgel, koordirectie, compositie van de Musikhochschule in Berlijn. Vanaf 1941 bovendien dirigent van het koor van deze Hochschule. In 1942 werd hij benoemd tot muzikaal directeur van het Berlijnse Staats- und Domchor. Mede doordat zijn muziek door de Nazi’s werd aangemerkt als “ontaarde kunst” en in de ban werd gedaan, pleegde hij op 1 november 1942 zelfmoord in Berlijn. Hij liet een vrouw en drie jonge kinderen na, waarvan de jongste op dat moment twee jaar oud was. In zijn korte leven schreef hij een aanzienlijk oeuvre met maar liefst 21 opusnummers, zoals vermeld in het onderstaande overzicht. Daarnaast zijn er ook nog meerdere werken zonder opusnummer.

De complete orgelwerken van Hugo Distler stonden tussen 2008 en 2014 op het programma.

De medewerkende organisten:
Ad van Pelt, Gerard de Wit, Gerben Mourik, Henk Verhoef, Jeroen de Haan, Koos Damman

Medwerkende musici:
Bastiaen Boekelo (piano), Emmy Stoel (viool), Liselotte Kuling (fluit), Marieke Meiring (spreekstem), Romke Scharm (cello), Wouter van den Broek (hobo)

Medewerken koren:
Flumina = Woerdens Vocaal Ensemble Flumina ’97 o.l.v. Ab Kraaypoel
Voces Lauri = Voces Lauri o.l.v. Mariëtte Akkerman
WKK = Woerdens Kamerkoor o.l.v. Willem Blonk

Deze werken stonden de afgelopen jaren op de programma’s:

2019
Spielstücke 1-4, uit 30 Spielstücke (opus 18/1) – Jeroen de Haan, orgel – Ev.-Lutherse Kerk – Woerden

2016
2. Ein Stündlein wohl; 14. Schön Rohtraut; 20. Wandererlied, uit Mörike Liederbuch (opus 19) – Woerdens Kamerkoor o.l.v. Wilem Blonk – Opstandingskerk – Woerden

In de komende periode hopen we weer werken van Distler te kunnen uitvoeren:

Deel 4 van de Neue Ausgabe sämtlicher Orgelwerke (BA 9234) verscheen in 2019.
Op een nader te bepalen datum speelt Gerben Budding in de Petruskerk te Woerden in elk geval de delen I en II uit de Choralvariationen ‘Jesus Christus, unser Heiland’ (opus 8/II). Later volgt dan ook deel III (Ricercare)

Overzicht van de complete orgelwerken van Distler, met het jaar van uitvoering

OpusJaarWerk en jaar van uitvoeringOrganist
Orgelwerken
ca.1930Wie schön leuchtet der Morgenstern (in F)2013Ad
ca.1930Wie schön leuchtet der Morgenstern (in C)2012Ad
1931Zwei Intonationen und Satz
“Ach bleib bei uns, Herr Jesu Christ”
2012Ad
8/11932Orgelpartita “Nun komm, der Heiden Heiland”
I. Toccata2008Ad
II. Choralvariation 1, 22011Ad
– Variation 32008Ad
– Variation 4, 5, 6, 72012Ad
III. Chaconne2014Gerard
IV. Toccata2008Ad
8/II1933Choralvariationen “Jesus Christus, unser Heiland”
I. Introduktion und Choral....
II. Acht Variationen....
III. Ricercare....
1935Vom Himmel hoch, da komm ich her
a. Kleines Konzert2008Ad
b. Choral2008Ad
WKK
8/21935Orgelpartita “Wachet auf, ruft uns die Stimme”
I. Toccata2012Gerard
II. Bicinium2012Gerard
III. Fuge2012Gerard
8/31935Sieben kleine Choralbearbeitungen
1. Vorspiel und Satz
“Wie schön leuchtet der Morgenstern”
2012Ad
2. Vorspiel und Satz
“Das alte Jahr vergangen ist”
2009Koos
3. Partita und Satz
“Jesus Christus, unser Heiland,
der von uns den Gotteszorn wandt”
2011Gerben
4. Drei Vorspiele und Satz
“Christe, du Lamm Gottes”
2010Ad
5. Vorspiel und Satz
“Mit Freuden zart”
2011Gerard
6. Vorspiel und Satz
“Ach wie flüchtig, ach wie flüchtig”
2011Gerard
7. Partita und Satz
“Christ, der du bist der helle Tag”
2012Ad
18/1193830 Spielstücke für die Kleinorgel
oder andere Tasteninstrumente
Spielstücke 1-42019Jeroen
Spielstücke 5-72009Ad
Spielstücke 8-112009Ad
Spielstücke 12-17: 
Variationen “Frisch auf, gut Gsell, lass rummer gahn”
2011Ad
Spielstücke 18-24:
Variationen “Elselein, liebstes Elselein”
2010Henk
Spielstücke 25-30:
Variationen “Wo Gott zu Haus nit gibt sein Gunst”
2008Ad
18/21939Orgelsonate (Trio)
I. Rasche, energische Halbe2011Henk
II. Sehr erregte Achtel, dabei frei im Zeitmass
– Gehende Viertel. Gelassen –
2011Henk
III. Recht geschwinde Achtel2011Henk
  Overige werken 
1 Konzertante Sonate {2 piano’s}  
2 Motet über “Herzlich lieb hab ich dich, o Herr” 
{2 koren a capella}
  
3 Eine Deutsche Choralmesse
{6 stemmig gemengd koor}
  
41932Kleine Adventsmusik2008Ad
Emmy
Liselotte
Marieke
Romke
Wouter
WKK
51933Der Jahrkreis (52 delen)
{2- en 3-stemmig koor}
  
  1. O Heiland, reiss die Himmel auf2008WKK
Emmy
Romke
Wouter
2. Maria, durch ein Dornwald ging2008WKK
4. Es kommt ein Schiff geladen2008WKK
5. Mit Ernst, o Menschenkinder2008WKK
  6. Macht hoch die Tür2008WKK
6 Christ, der du bist der helle Tag
/ Drie kleine Choralmotetten
  
71933Choralpassion (8 Choräle) {5-stemmig koor}
Choral 1 “Jesu, deine Passion”2000Voces Lauri
Choral 2 “Du zeuchts als ein König ein”2000Voces Lauri
Choral 7 “Lehr mich Jesu”2000Voces Lauri
8 Orgelwerkenzie boven
9 An die Natur / Das Lied von der Glocke  
101933Weihnachtsgeschichte
Choralpartita “Es ist ein Ros entsprungen”
(blz. 10, 12-15)
2008WKK
11 Choralkantate
Wo Gott zu Haus nit gibt sein Gunst
  
121934Geistliche Chormusik (9 motetten)
9. Fürwahr, er trug unsere Krankheit2000Voces Lauri
13 Liturgische Sätze über
altevangelische Kyrie- und Gloriaweisen
  
14 Konzert für Cembalo und Streichorchester   
15a Sonate für zwei Geigen und Klavier 
über alte deutsche Volkslieder
  
15b1936Elf Kleine Klavierstücke für die Jugend
3. Walzer2008Bastiaen
10. Perpetuum mobile2008Bastiaen
16 Neues Chorliederbuch  
171937Drei Geistliche Konzerte  
1. Es ist ein köstlich Ding....
2. Freuet euch in dem Herren....
3. Lieben Brüder, schicket euch in die Zeit....
18 Orgelwerken zie boven
191939Mörike Liederbuch
1. Ein Stündlein wohl vor Tag2009WKK
2. Ein Stündlein wohl2016WKK
10. Um Mitternacht2009WKK
14. Schön Rohtraut2016WKK
19. Nimmersatte Liebe2009WKK
20. Wandererlied2016WKK
22. Sehnsucht2009WKK
20/1 Streichquartett   
20/21940Konzertstück für zwei Klaviere  
21/1 Lied am Herde  
21/21941Kleine Sing- und Spielmusik  
  Werken zonder Opusnummer  
 1932Es geht ein dunkle Wolk herein {vierstemmig koor}2004Flumina