Guilmant in Maassluis en Brugge

Voor mij liggen twee cd’s met werken van Guilmant. Op het eerste schijfje, opgenomen op het beroemde Garrels-orgel in de Groote of Nieuwe Kerk te Maassluis, horen we de organist van dit orgel, Jaap Kroonenburg. Op de tweede cd, afkomstig uit de Sint Salvator Kathedraal te Brugge, horen we Ignace Michiels, die het moderne Klais-orgel in een historische kas bespeelt. Michiels studeerde orgel in Brugge en Brussel. In 1986 behaalde hij zijn einddiploma. Hij is werkzaam als orgeldocent aan het Conservatorium in Brugge en als organist van de Sint Salvatorkathedraal. Het was beslist de moeite waard om deze cd’s te vergelijken. Vooral omdat de Eerste Sonate (opus 42) op beide cd’s voorkomt, was dat goed mogelijk. Het viel meteen op dat de Belgische musicus in elk van drie delen van deze sonate heeft gekozen voor een aanmerkelijk hoger tempo dan de Nederlander. De hele sonate duurt bij Michiels minder dan 23 minuten, terwijl Kroonenburg er ruim 26 minuten voor nodig heeft. Ondanks het feit dat de versie van Michiels, door het correcte en virtuoze spel, veel bewondering afdwingt, heeft de uitvoering van Kroonenburg, door zijn waardigheid, rust en duidelijkheid zeker mijn voorkeur. Dit ondanks het feit dat Michiels wat betreft zijn gekozen tempi over het algemeen erg goed aansluit bij de originele tempi die in de partituur vermeld staan. Kroonenburg heeft er volkomen terecht voor gekozen om zijn tempi wat lager te nemen, mede als gevolg van de akoestiek van Groote Kerk. Deze keuze komt de duidelijkheid van zijn interpretatie beslist ten goede. Het eerste deel van de Eerste Sonate begint met een inleidend “Largo e maestoso”. Michiels kiest hier voor een brede en majestueuze uitvoering, terwijl Kroonenburg hier juist vrij snel van start gaat. In het daaropvolgende “Allegro”, dat begint met een lange pedaalsolo, blijft het tempo bij Kroonenburg aan de rustige kant. Michiels volgt hier de tempo-indicatie die in de partituur staat aangegeven weer nauwkeurig op. Hij slaagt er bovendien in dit tempo prachtig vast te houden, met als gevolg dat er vooral in het rustige middengedeelte van dit deel bij hem daardoor voldoende doorstroming is. Ook in het tweede deel, de “Pastorale”, kiest Michiels voor een prima tempo en een uitstekende registratie. Toch mist het soms een beetje de poëzie die Kroonenburg wél weet aan te brengen. Het Garrels-orgel is beslist verrassender dan het Klais-orgel dat wat minder kleur heeft en daardoor op den duur wat minder weet te boeien. Het derde deel, de virtuoze “Final”, wordt door Kroonenburg zeer overtuigend neergezet. Ondanks het feit dat het tempo van Michiels weer beter overeenkomt met het metronoomgetal in de partituur, is de uitvoering van Kroonenburg heel sprankelend. Bij Michiels gaat de muziek enigszins schuil achter een ondoordringbare notenbrij, terwijl de muziek bij Kroonenburg tot de laatste noot in voldoende mate spannend, helder en doorzichtig blijft. Het is uiteraard geen “wedstrijd”. Beide spelers hebben een uitstekende cd gemaakt. Voor de liefhebbers van een wat gevarieerder opgezette cd zou ik beslist de cd van Kroonenburg aanraden, diegenen die graag alle sonates van Guilmant op enkele schijfjes willen verzamelen, maken beslist geen slechte keuze door de cd van Michiels aan te schaffen, want het is beslist zeer fraai en muzikaal spel van deze Belgische musicus. Bovendien benadert het Klais-orgel de klank van de Cavaillé-Coll-orgels, waarop deze werken uiteraard goed uit de verf komen, heel goed. Het booklet is bij de cd van Michiels vrij beknopt. We vinden een levensbeschrijving van de componist en de organist, een tamelijk summiere bespreking van de gespeelde werken en tenslotte nog een dispositie van het Klais-orgel. De voorkant van het booklet wordt prachtig opgesierd met een foto van Guilmant achter een vierklaviers speeltafel. Het booklet bij de cd van Kroonenburg is veel uitvoeriger. Het begint met een beschrijving van de activiteiten van de orgelbouwer Pels, die het monumentale orgel in onderhoud heeft en een uitvoerige levensbeschrijving van Guilmant, met drie goede foto’s van de componist en een lezenswaardige opsomming van zijn belangrijkste composities. Daarna volgt een beschrijving van de uitgevoerde werken, voorzien van een ruime hoeveelheid gegevens. Een curriculum van de organist met een foto en uitvoerige documentatie over het Garrels-orgel, inclusief de dispositie en enkele prachtige foto’s. Michiels speelt op deze cd de 1e, 4e en 6e sonate. De cd heeft een speelduur van bijna 60 minuten. Kroonenburg heeft gekozen voor een bloemlezing uit het oeuvre van deze veelzijdige componist. Naast de sonate nr. 1 vinden we op deze cd nog negen andere werken, afkomstig uit verschillende bundels, onder meer uit de Pièces dans différents styles. Deze afwisselende composities maken zijn cd daarom tot een waardevolle aanwinst voor de liefhebber van Franse orgelliteratuur. De speelduur van de cd van Kroonenburg is bijna 74 minuten. – N.a.v. “Alexandre Guilmant – Sonatas for Organ, volume I”, Klais-orgel Sint Salvator Kathedraal Brugge; Ignace Michiels, orgel; Fugate 511001-2; “Jaap Kroonenburg speelt Alexandre Guilmant 1”, Garrels-orgel Maassluis; Jaap Kroonenburg, orgel; CD 1732.03.17 – [Drs. Ad van Pelt – 22 september 2003]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s